سنگ کیسه صفرا

1392/2/4 0:0

سنگ کیسه صفرا
کیسه صفرا در پشت کبد (سمت راست بدن) قرار دارد.شکل آن شبیه گلابی است.کیسه صفرا محل نگهداری صفرا است.وظیفه کیسه صفرا عبارتست از ذخیره صفرای ساخته شده در کبد و کمک به هضم و جذب چربی ها در روده کوچک.
صفرا چیست؟

صفرا مایعی زرد رنگ و تلخ است که توسط سلولهای کبد ساخته می شود و توسط لوله های باریکی به کیسه صفرا و روده کوچک می ریزد.بعد از خوردن غذا، صفرا از کیسه صفرا ترشح شده و وارد روده کوچک می شود و پس از انجام وظایف خود ، صفرا از طریق مدفوع از بدن خارج می شود.
محتویات صفرا چیست؟ کلسترول(نوعی چربی)، کلسیم، نمک های صفراوی و ...
هنگامی که مقدار نمکهای صفراوی و کلسترول زیاد شود ، سنگ کیسه صفرا به وجود می آید.
انواع سنگ های صفراوی
1 – سنگ های کلسترولی که از کلسترول ساخته شده اند و رنگشان بین سبز و زرد است و تقریبا 80% سنگ های صفراوی را تشکیل می دهند
سلول های کبدی ، کلسترول را به درون صفرا می ریزند که این خود عاملی است جهت خارج کردن کلسترول از بدن(کلسترول نوعی چربی است و چربی در آب غیر قابل حل میباشد.پس کلسترول در صفرا نامحلول است)
کبد موادی را می سازد که توسط آنها کلسترول به همراه صفرا خارج می شود.حال اگر مقدار زیادی کلسترول در صفرا وجود داشته باشد و یا کبد قادر به ساخت مواد لازم جهت حمل کلسترول نباشد ، اندازه کلسترول زیاد شده و در نتیجه سنگهای صفراوی از نوع کلسترولی به وجود می آید.
2 – سنگهای صفراوی رنگی
این سنگ ها دو نوع هستند . سنگ های سیاه و سنگ های قهوه ای
این نوع سنگها از مواد زائد هموگلوبین به وجود می آید.(هموگلوبین پروتئینی است در خون که اکسیژن را حمل می کند)پس از تخریب ، هموگلوبین تبدیل به بیلی روبین شده و در خون آزاد می شود و توسط کبد و صفرا از بدن خارج می شود.
حال اگر مقدار زیادی بیلی روبین در صفرا موجود باشد با دیگر اجزا در صفرا ترکیب میشود. اگر بیلی روبین با کلسیم ترکیب شود سنگهای صفراوی سیاه رنگ را تشکیل می دهد.
گاهی باکتری های موجود در روده وارد مجرای صفراوی شده و بیلی روبین را تغییر میدهند.اگر بیلی روبین تغییر یافته با کلسیم و سپس با چربی موجود در صفرا ترکیب شود، سنگ های صفراوی را تشکیل می دهند که نرمتر از نوع سیاه است.

بیماریهای شایع مجاری صفراوی عبارتند از :
1 – سنگ کیسه صفرا ، سنگ مجرای اصلی صفراوی
2 – التهاب کیسه صفرا و سایر بیماریها

سنگ کیسه صفرا سالانه میلونها نفر را مبتلا می کند که معمولا بدون علامت ظاهری است ولی وقتی سنگ از کیسه صفرا خارج و وارد مجاری صفراوی شود باعث ایجاد انسداد و درد میشود.در صورت انسداد ، التهاب کیسه صفرا به وجود می آید.
عوامل خطر جهت تشکیل سنگ کیسه صفرا:
1 – ژنتیک
2 – جنس (خانمها 2 برابر آقایان دچار سنگ کیسه صفرا می شوند)
3 – چاقی
4 – سن ، بالاتر از 40 سال
5 – افراد سفید پوست و بور
6 – کاهش سریع وزن ؛ کبد می خواهد کلسترول زیادی را به کمک صفرا خارج کند و این خود عاملی است برای تشکیل سنگ کیسه صفرا.
عوامل دیگری نظیر دیابت ، بارداری ، برخی داروها و ... نیز وجود دارد.
علائم:
1 – مهمترین علامت وجود سنگ کیسه صفرا ، درد در ناحیه معده یا بالای شکم و زیر قفسه سینه می باشد.که این درد در بالای شکم به وجود آمده است و به قسمت راست قفسه سینه یا شانه ها کشیده می شود.درد به گونه ایست که بیمار خود را به سختی حرکت می دهد و از تنفس عمیق و راحت جلوگیری می کند.درد حدود سی دقیقه بعد از هر وعده غذایی رخ می دهد و بیشتر در شب اتفاق می افتد و بیمار نمی تواند خواب آرامی داشته باشد. غالبا با تب ، تهوع و کاهش اشتها همراه است.این درد معمولا برای تسکین نیاز به مسکن دارد.
2 – نفخ
3 – عدم تحمل غذاهای چرب
4 – هضم نکردن غذا
5 – آروغ زدن
در صورتی که سنگ در مجرای کیسه صفرا گیر کند باعث یرقان (زردی پوست)، ادرار تیره رنگ، مدفوع روشن ، تب ، تعریق ، درد در سمت راست بالای شکم می شود.
در موارد بسیاری سنگ صفراوی علامتی ایجاد نمی کند و بطور اتفاقی در سونوگرافی یافت می شود. در این گونه موارد درمان با توجه به شرایط بیمار و تصمیم پزشک فرق می کند.
درمان :
سنگ های صفراوی علامت دار نیاز به جراحی دارند.
درمان شامل دارو درمانی ، ERCP و جراحی است.
دارو درمانی به صورت خوراکی برای از بین بردن بعضی از انواع سنگهای کوچک داده می شود ، اما برای دارو درمانی زمان طولانی لازم است تا اثر داروها ظاهر شود و سنگ ها ممکن است بعد از قطع دارو دوباره ایجاد شوند. این درمان برای افرادی که نمی توانند جراحی شوند بیشتر مفید خواهد بود.
جراحی ؛ در حال حاضر بهترین انتخاب برای درمان بیمار مبتلا به سنگ علامتدار کیسه صفرا عمل جراحی است.عمل جراحی می تواند به صورت باز یا بسته (لاپاراسکوپی) باشد.در روش لاپاراسکوپی ، با ایجاد چند سوراخ کوچک بر روی پوست ، کیسه صفرا به همراه سنگهای صفراوی برداشته می شود و درد و طول مدت بستری بعد از عمل در این روش کمتر است.
تکنیک: در این روش بجای برش 12-15 سانتی متری عمل باز ، از 4 برش 0.5-1 سانتی متری جهت ورود ابزار لاپاراسکوپی استفاده می شود
عمل جراحی باز شامل یک برش بزرگتر برای برداشتن کیسه صفرا و همچنین برداشتن سنگهای داخل مجاری صفراوی است.


   
تعداد بازدید:   ۳۶۷۰

 


چاپ | ارسال به ايميل
< >